Sau quyết định tái phạt vạ huyền chức toàn phần ngày 8/9/2026, vụ Cha Antôn Đặng Hữu Nam không chỉ tạo ra những luồng ý kiến trái chiều trong giáo dân mà nhiều linh mục, thậm chí một Giám mục, cũng đã lên tiếng. Có người nghiêng về bảo vệ quyền của Cha Nam và đặt câu hỏi về tiến trình xử lý; có người công khai ủng hộ kỷ luật Giáo hội hoặc phê bình rất mạnh cách hành xử của ngài. Tuy nhiên, dùng hai chữ “bênh” và “phản đối” vẫn chỉ là cách gọi tương đối, bởi không phải ai lên tiếng cũng hoàn toàn đứng về một phía.
Kính thưa cộng đoàn, sau khi Tòa Giám mục Giáo phận Vinh công bố ngày 8/9/2026 rằng Linh mục Antôn Đặng Hữu Nam bị tái phạt vạ huyền chức toàn phần, những tranh luận vốn đã kéo dài nhiều tháng tiếp tục nóng lên.
Điều đáng chú ý là cuộc tranh luận hiện nay không còn chỉ diễn ra giữa Cha Nam với Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long.
Nhiều linh mục bên ngoài Giáo phận Vinh đã công khai đưa ra quan điểm.
Có người cho rằng Cha Nam cần được bảo đảm đầy đủ quyền bào chữa, cần xem xét lại thủ tục và những cáo buộc chống ngài.
Ngược lại, cũng có những linh mục cho rằng Cha Nam cần nhìn lại sự vâng phục, cách sử dụng mạng xã hội, tòa giảng và những hậu quả mà cuộc đối đầu kéo dài gây ra cho Giáo hội.
Vậy ai đang được dư luận xem là “bênh” Cha Nam, và ai đang được xem là “phản đối” Cha Nam?
Trước hết: tại sao phải đặt hai chữ “bênh” và “phản đối” trong ngoặc?
Bởi hai từ này rất dễ làm đơn giản hóa vấn đề.
Một linh mục đặt câu hỏi về thủ tục xử án không nhất thiết đồng nghĩa với việc cho rằng Cha Nam đúng trong tất cả mọi chuyện.
Ngược lại, một linh mục ủng hộ quyền của Đức Giám mục áp dụng kỷ luật cũng không nhất thiết đồng nghĩa với việc phủ nhận mọi quyền bào chữa của Cha Nam.
Ví dụ khá rõ là Cha Đa Minh Vũ Trường Phúc: ngài nhấn mạnh mạnh mẽ về kỷ luật và sự vâng phục, nhưng đồng thời cũng nói rõ nếu Cha Nam không đồng ý thì Giáo luật dành cho ngài quyền thượng cầu. (CGvST.COM)
Hay Cha Antôn Lê Ngọc Thanh: ngài từng nêu nhiều nghi vấn về tiến trình xử lý Cha Nam, nhưng đồng thời cũng thừa nhận Đức Giám mục có thẩm quyền mở vụ án và các tội danh được viện dẫn có cơ sở pháp lý nếu có đủ chứng cứ.
Vì vậy, bài viết này dùng “bênh” và “phản đối” theo nghĩa khuynh hướng lập trường công khai, không phải chia các linh mục thành hai “phe” tuyệt đối.
Cha Nguyễn Hữu Lễ: một trong những tiếng nói ủng hộ Cha Nam rõ nhất
Nếu xét những linh mục công khai bày tỏ sự đồng cảm và bảo vệ Cha Nam, Linh mục Nguyễn Hữu Lễ có lẽ là một trong những trường hợp rõ nhất.
Ngày 13/5/2026, sau Văn thư Cảnh cáo Hình sự đối với Cha Nam, Cha Nguyễn Hữu Lễ đã gửi một tâm thư qua video.
Trong bài được CGvST tường thuật, Cha Lễ không giấu sự kính trọng dành cho Cha Nam. Ngài coi Cha Nam là một linh mục kiên định trong những vấn đề mà ngài cho là liên quan đến sự thật, công lý và dân tộc; đồng thời gửi lời động viên Cha Nam tiếp tục đứng vững trước những áp lực.
Cha Lễ từng nói về Cha Nam bằng hình ảnh:
“Trong một thế giới của những người gù lưng, kẻ đứng thẳng là kẻ tật nguyền.”
Qua đó, vị linh mục cho thấy ngài nhìn Cha Nam như một người đang chịu hậu quả vì kiên định với lập trường của mình.
Trước đó và sau đó, Cha Nguyễn Hữu Lễ cũng nhiều lần phỏng vấn Cha Nam, tạo điều kiện để ngài trực tiếp trình bày những gì mình cho là đã xảy ra trong quan hệ với Đức cha Anphong và Giáo phận Vinh. (CGvST.COM)
Nếu phải chọn một người nằm gần nhất với chữ “bênh Cha Nam”, Cha Nguyễn Hữu Lễ là cái tên khó bỏ qua.
Tuy nhiên, cần lưu ý những phát biểu mạnh nhất này chủ yếu xuất hiện trước bản án ngày 8/9. Đến thời điểm hiện tại, chúng vẫn là một trong những lập trường công khai rõ ràng nhất đứng về phía Cha Nam.
Cha Antôn Lê Ngọc Thanh: không hẳn “bênh” Cha Nam, nhưng đặt nhiều câu hỏi cho tiến trình xử lý
Một trường hợp khác thường được những người ủng hộ Cha Nam viện dẫn là Cha Antôn Lê Ngọc Thanh, Dòng Chúa Cứu Thế.
Sau khi Giáo phận Vinh mở vụ án hình sự ngoại tư pháp ngày 7/7, Cha Thanh đã phân tích sắc lệnh dưới góc độ Giáo luật.
Điều đáng chú ý là ngài không phủ nhận quyền của Đức cha Anphong.
Ngược lại, Cha Thanh xác nhận:
– Giám mục giáo phận có thẩm quyền xử lý một linh mục thuộc quyền;
– thủ tục ngoại tư pháp được Giáo luật cho phép;
– Điều 1373 và 1390 §2 có thể là căn cứ pháp lý phù hợp nếu hành vi và chứng cứ đáp ứng các điều kiện của luật. (CGvST.COM)
Nhưng Cha Thanh đồng thời nêu một loạt nghi vấn liên quan đến nhân sự, cách gọi vai trò “dự thẩm”, điều tra sơ bộ và việc bảo đảm quyền bào chữa.
Ngài cho rằng nếu một số chức danh trong sắc lệnh được hiểu theo nghĩa tư pháp thì có nguy cơ phát sinh vấn đề pháp lý; đồng thời nhấn mạnh Cha Nam phải được biết cáo buộc, chứng cứ và có cơ hội bào chữa đầy đủ.
Do đó, nói Cha Thanh “bênh Cha Nam” hoàn toàn có lẽ hơi quá.
Chính xác hơn:
Cha Thanh đứng nhiều hơn ở phía yêu cầu tiến trình phải đúng Giáo luật và quyền của người bị cáo buộc phải được bảo đảm.
Điều đó tất nhiên có lợi cho phía Cha Nam trong cuộc tranh luận, nhưng không đồng nghĩa Cha Thanh tuyên bố Cha Nam vô tội.
Sau án ngày 8/9, nhóm này xuất hiện rõ hơn và có nhiều phát biểu trực tiếp hơn.
Cha JB Lê Ngọc Dũng: một trong những người bảo vệ lập luận pháp lý của quyết định mạnh nhất
Linh mục JB Lê Ngọc Dũng, Tiến sĩ Giáo luật, Đại diện Tư pháp Giáo phận Nha Trang, là nhân vật đã theo sát vụ việc trong một thời gian dài.
Sau quyết định ngày 8/9, ngài đăng một video dài bình giải sắc lệnh.
Lập trường của Cha Dũng tương đối rõ: ngài cho rằng tiến trình có căn cứ Giáo luật, nhấn mạnh việc trước đó Cha Nam đã được tha vạ, được cảnh cáo, được thông báo cáo buộc và có quyền nộp bản bào chữa.
Cha Dũng còn phân tích một số video, bài viết, bình luận và hình ảnh trên mạng xã hội mà ngài cho rằng có thể liên quan đến Điều 1373 và Điều 1390 §2.
Theo cách nhìn của Cha Dũng, vấn đề không nằm ở việc Cha Nam có được quyền nói hay không, mà là từng nội dung cụ thể có vượt giới hạn và cấu thành hành vi bị Giáo luật xử phạt hay không.
Trong số những người lên tiếng, Cha JB Lê Ngọc Dũng hiện có thể được xem là một trong những người bảo vệ mạnh nhất tính chính đáng của việc xử lý Cha Nam.
Nhưng ngay cả Cha Dũng cũng thừa nhận Cha Nam có quyền sử dụng con đường thượng cầu để yêu cầu cấp có thẩm quyền cao hơn xem xét lại quyết định.
Cha Đa Minh Vũ Trường Phúc: “Đất có lề, quê có thói”
Ngay sau thông báo huyền chức, Cha Đa Minh Vũ Trường Phúc, đang phục vụ tại Giáo phận Diébougou, Burkina Faso, đăng bài có tựa đề:
“Đất có lề, quê có thói.”
Lập trường của Cha Phúc tập trung mạnh vào một điểm:
Giáo hội có Giáo luật, kỷ luật và thẩm quyền.
Theo ngài, lòng yêu mến dành cho một linh mục không thể trở thành lý do để đặt người ấy đứng trên mọi sự sửa dạy của Giáo hội.
Cha Phúc viết theo tinh thần:
“Đức tin không xóa bỏ kỷ cương.”
và nhấn mạnh rằng không nên biến mạng xã hội thành một “tòa án” khác để xét xử vụ việc.
Tuy vậy, Cha Phúc không phủ nhận quyền của Cha Nam.
Ngài nói rất rõ:
Nếu không đồng ý với quyết định, có con đường Giáo luật.
Nếu cho rằng bị xử sai, có quyền thượng cầu.
Nếu có chứng cứ, hãy đưa chứng cứ và lập luận vào tiến trình có thẩm quyền.
Vì vậy, Cha Phúc rõ ràng đứng về phía kỷ cương và thẩm quyền Giáo hội, nhưng lập trường của ngài vẫn để dành đầy đủ con đường pháp lý cho Cha Nam.
Cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng: nhấn mạnh sự vâng phục và việc sử dụng tòa giảng
Một ngày sau thông báo huyền chức, Cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng, nguyên Giám đốc Đại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn, cũng công khai nhận định về vụ việc.
Cha Ernest xác nhận theo cách nói thông thường rằng Cha Nam đã bị “treo chén”, đồng thời lưu ý dù không còn bị buộc cư trú tại Tòa Giám mục, Cha Nam vẫn phải chịu trách nhiệm về những phát biểu và lập trường của mình.
Điểm Cha Ernest đặc biệt nhấn mạnh là việc sử dụng tòa giảng.
Theo ngài, trường hợp Cha Nam cho thấy việc sử dụng tòa giảng sai hướng dẫn của Giáo hội có thể trở thành vấn đề rất nghiêm trọng, nhất là khi người được nhắc nhở không sửa đổi.
Cha Ernest kết thúc bằng lời mời gọi:
“Xin mọi người cầu nguyện cho các cha vâng lời GH, hiểu và làm đúng theo Giáo luật.”
Đây là quan điểm cá nhân của Cha Ernest, không phải tuyên bố của Tổng Giáo phận Sài Gòn hay Đại Chủng viện. (CGvST.COM)
Nếu xếp theo hai chữ trong tiêu đề, Cha Ernest rõ ràng gần với nhóm không đồng tình với cách Cha Nam tiếp tục đối đầu hơn.
Cha Giuse Nguyễn Duy Tài: lời phê bình mạnh nhất cho tới nay
Trong số các linh mục lên tiếng sau ngày 8/9, có lẽ phát biểu mạnh nhất thuộc về Cha Giuse Nguyễn Duy Tài, Giáo phận Kon Tum.
Điều đáng chú ý là Cha Duy Tài không nói mình vốn chống Cha Nam.
Ngược lại, ngài cho biết trước đây rất quý mến Cha Nam, và từng nhiều lần góp ý riêng.
Nhưng sau bản án, trong một bình luận trực tiếp dưới bài của Cha Nam, vị linh mục Kon Tum đặt câu hỏi:
“Rồi từ đó đến giờ Cha được gì và Giáo hội mất gì?”
Và sau đó đưa ra nhận xét cực kỳ gay gắt:
“Cha phá Giáo hội hiệu quả hơn 100.000 DLV chuyên nghiệp.” (CGvST.COM)
Cha Nam đã trực tiếp phản hồi vị linh mục Kon Tum, nói rằng điều mình sợ là sự nhận xét của Thiên Chúa chứ không phải người đời.
Trong số những phát biểu hiện được công khai, đây có lẽ là lời “phản đối Cha Nam” mạnh nhất về ngôn từ.
Nhưng cũng phải ghi rõ:
Đó là bình luận cá nhân của Cha Duy Tài, không phải lập trường chính thức của Giáo phận Kon Tum.
Còn Đức cha Giuse Đỗ Quang Khang? Ngài không chọn bên
Có một tiếng nói rất đáng chú ý nhưng lại khó xếp vào bất cứ phía nào:
Đức cha Giuse Đỗ Quang Khang, Giám mục Giáo phận Bắc Ninh.
Ngày 7/8/2026, trong một buổi hội thảo tại Ngày Thánh Mẫu Missouri, một giáo dân đã hỏi trực tiếp ngài về vụ Đức cha Anphong – Cha Nam.
Đức cha Giuse không phán ai đúng, ai sai.
Ngài cũng không bình luận về Giáo luật.
Thay vào đó, ngài nói một câu rất đáng suy nghĩ:
“Dù có là Đức cha hay dù có là cha thì cũng là con người.”
Theo Đức cha, có thể giữa hai vị tồn tại những tổn thương rất sâu, và khi những tổn thương ấy chưa được chữa lành thì việc tha thứ trở nên rất khó.
Thay vì bảo giáo dân đứng về bên nào, ngài kêu gọi:
cầu nguyện;
dâng hy sinh;
và xin cho cả hai phía bớt tổn thương để có thể tìm lại sự bình an.
Đức cha còn nói vui về thói quen của nhiều người chỉ ngồi chờ:
“bên nào nói cái gì, bên kia nói cái gì”
và gọi đó là cái “tội ngóng”.
Có lẽ đây là tiếng nói trung gian rõ nhất trong toàn bộ câu chuyện.
Ngài không “bênh” Cha Nam.
Cũng không “phản đối” Cha Nam.
Ngài nhìn thấy hai con người đang bị tổn thương.
Những người “phản đối” Cha Nam hiện lên tiếng công khai nhiều hơn
Nếu chỉ tính giai đoạn ngay sau bản án ngày 8/9, một thực tế khá rõ là:
những linh mục công khai ủng hộ kỷ luật hoặc phê bình cách hành xử của Cha Nam đang xuất hiện nhiều hơn.
Chỉ trong vài ngày có:
– Cha Đa Minh Vũ Trường Phúc;
– Cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng;
– Cha JB Lê Ngọc Dũng;
– Cha Giuse Nguyễn Duy Tài.
Trong đó, mức độ cũng rất khác nhau.
Cha Phúc nói về nguyên tắc kỷ luật.
Cha Ernest nói về vâng phục và tòa giảng.
Cha Dũng đi sâu vào chứng cứ và Giáo luật.
Cha Duy Tài thì trực tiếp chất vấn hậu quả mà Cha Nam gây ra cho Giáo hội. (CGvST.COM)
Ở chiều ngược lại, những tiếng nói được xem là bảo vệ Cha Nam rõ rệt nhất – như Cha Nguyễn Hữu Lễ hoặc những phân tích đặt nghi vấn thủ tục của Cha Antôn Lê Ngọc Thanh – phần lớn đã xuất hiện trong giai đoạn trước khi án cuối cùng được công bố. (CGvST.COM)
Điều này không có nghĩa “đa số linh mục chống Cha Nam”.
Không có bất kỳ cuộc khảo sát hay tuyên bố chính thức nào cho phép kết luận như vậy.
Chỉ có thể nói:
Trong số những phát biểu công khai mà chúng tôi ghi nhận được sau ngày 8/9, tiếng nói nghiêng về việc tôn trọng quyết định và kỷ luật Giáo hội đang nhiều hơn tiếng nói công khai bảo vệ Cha Nam.
Nhưng số người lên tiếng không quyết định ai đúng
Đây là điều quan trọng nhất.
Một vụ án Giáo luật không được quyết định bằng:
bao nhiêu linh mục bênh Cha Nam
so với
bao nhiêu linh mục bênh Đức cha Anphong.
Một trăm người đứng về phía này cũng không làm cho một chứng cứ sai trở thành đúng.
Một trăm người đứng về phía kia cũng không làm cho một quyết định đúng trở thành sai.
Điều cần xem xét vẫn là:
Cha Nam đã thực sự nói và làm gì?
Những hành vi ấy có cấu thành Điều 1373 và 1390 §2 không?
Chứng cứ đầy đủ là gì?
Quyền bào chữa đã được bảo đảm ra sao?
Và nếu có thượng cầu, cơ quan có thẩm quyền của Tòa Thánh sẽ đánh giá hồ sơ như thế nào?
Đó mới là những câu hỏi quyết định.
Những người lên tiếng cũng đang nhìn vụ việc từ những điểm rất khác nhau
Nếu đặt các quan điểm cạnh nhau, có thể thấy họ thực ra không cùng trả lời một câu hỏi.
Cha Nguyễn Hữu Lễ nhìn nhiều tới sự kiên định, công lý và những điều Cha Nam cho rằng mình phải chịu. (CGvST.COM)
Cha Antôn Lê Ngọc Thanh tập trung vào thủ tục, nhân sự và quyền bào chữa. (CGvST.COM)
Cha JB Lê Ngọc Dũng đi vào Giáo luật, chứng cứ và trách nhiệm pháp lý của từng phát biểu. (CGvST.COM)
Cha Đa Minh Vũ Trường Phúc nhìn vấn đề từ trật tự, thẩm quyền và sự hiệp thông. (CGvST.COM)
Cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng đặt trọng tâm vào đời sống vâng phục và trách nhiệm của một linh mục khi sử dụng tòa giảng. (CGvST.COM)
Cha Giuse Nguyễn Duy Tài lại đặt câu hỏi về hậu quả của cuộc đối đầu đối với chính Giáo hội. (CGvST.COM)
Còn Đức cha Giuse Đỗ Quang Khang thì quay trở lại với điều sâu hơn tất cả những tranh luận ấy:
tổn thương – tha thứ – cầu nguyện – chữa lành.
Có lẽ đây cũng là hình ảnh rõ nhất của vụ Cha Nam hiện nay
Không chỉ Cha Nam và Đức cha Anphong bất đồng.
Những người đang theo dõi câu chuyện cũng nhìn nó qua những lăng kính rất khác.
Người nhìn thấy một linh mục dám lên tiếng.
Người nhìn thấy một linh mục đang bất tuân.
Người nhìn thấy một Giám mục thực thi trách nhiệm.
Người khác lại nhìn thấy một tiến trình cần được kiểm tra kỹ hơn.
Có người đòi công lý.
Có người nhấn mạnh vâng phục.
Có người chỉ mong hai bên có thể ngồi lại.
Và chính vì vậy, hai chữ “bênh” và “phản đối” trong tiêu đề cần phải đặt trong ngoặc.
Bởi phía sau mỗi tiếng nói là một lập luận khác nhau.
Điều Giáo hội cần lúc này có lẽ không phải thêm một cuộc chiến giữa những người “bênh” và “chống”
Tính đến ngày 14/9/2026, trang chính thức của Giáo phận Vinh vẫn đặt Thông báo về vạ huyền chức Cha Antôn Đặng Hữu Nam ngày 8/9 trong mục tiêu điểm; chúng tôi chưa thấy một văn bản chính thức mới của Giáo phận thay đổi quyết định này. (gpvinh)
Cha Nam vẫn có những quyền được chính thông báo thừa nhận, trong đó có con đường yêu cầu sửa đổi và thượng cầu.
Do đó, điều đáng chờ đợi tiếp theo không hẳn là: “Linh mục nào sẽ tiếp tục đứng về phía nào?”
Mà là: Cha Antôn Đặng Hữu Nam sẽ lựa chọn bước đi nào sau án ngày 8/9?
Nếu ngài thượng cầu, vụ việc có thể bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới.
Và khi ấy, điều quan trọng cuối cùng sẽ không nằm ở việc ai “bênh” nhiều hơn, ai “phản đối” mạnh hơn, mà ở việc hồ sơ, chứng cứ và Giáo luật được cấp có thẩm quyền đánh giá ra sao.
Nguồn: cgvst.com
