Trong bài mới thuộc loạt “Nhật ký về Tòa – Trại giam mới”, Lm Antôn Đặng Hữu Nam tiếp tục suy tư về Giáo luật, lần này tập trung vào nguyên tắc “Salus animarum suprema lex” – phần rỗi các linh hồn phải luôn là luật tối thượng trong Giáo hội. Từ đó, ngài nhấn mạnh rằng mọi kỷ luật, hình phạt hay tiến trình pháp lý trong Giáo hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi hướng tới chữa lành, hoán cải và cứu độ.
Kính thưa cộng đoàn, Lm Antôn Đặng Hữu Nam vừa tiếp tục loạt bài “Nhật ký về Tòa – Trại giam mới” với bài viết mang tựa đề “Mục đích tối thượng của Giáo luật”.
Khác với những bài trước tập trung nhiều vào những tranh luận về thủ tục Giáo luật liên quan đến chính vụ việc của mình, bài lần này mang màu sắc suy niệm nhiều hơn.
Ngay mở đầu, Cha Nam nhắc tới câu kết nổi tiếng của Bộ Giáo luật:
“Phần rỗi các linh hồn phải luôn là luật tối thượng trong Giáo hội” – Salus animarum suprema lex.
Theo Cha Nam, đây không chỉ là một điều khoản khép lại Bộ Giáo luật tại Điều 1752, mà còn phải là nguyên tắc định hướng cho mọi định chế, phẩm trật, quyết định và kỷ luật trong Giáo hội.
>>> Xem bài viết của Lm Antôn Đặng Hữu Nam
“Luật không tồn tại vì chính nó”
Cha Nam bắt đầu từ lời Chúa Giêsu:
“Ngày Sabát được tạo ra vì con người, chứ không phải con người vì ngày Sabát” (Mc 2,27).
Từ đó, ngài cho rằng Giáo luật không được thiết lập để phô diễn quyền lực hay tạo nên một hệ thống hành chính khô cứng.
Theo cách nhìn của Cha Nam, mọi điều khoản Giáo luật – từ quản trị, kỷ luật cho tới các chế tài hình sự – nếu tách khỏi mục tiêu cứu rỗi con người thì sẽ mất đi căn tính Tin Mừng.
Ngài viết rằng lề luật chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người và dẫn con người tới ơn cứu độ.
Hình phạt phải là “phương dược chữa lành”
Một điểm đáng chú ý trong bài là Cha Nam không phủ nhận vai trò của kỷ luật trong Giáo hội.
Trái lại, ngài cho rằng một Giáo hội biết yêu thương cũng phải biết sửa dạy.
Theo Cha Nam, việc đình chỉ tác vụ, áp dụng hình phạt hay tiến hành những thủ tục kỷ luật không nên được hiểu như một hành động trả đũa hay loại trừ.
Đối với cộng đoàn, kỷ luật có nhiệm vụ bảo vệ sự hiệp nhất, tránh gương xấu và gìn giữ chân lý đức tin.
Đối với người bị cho là phạm lỗi, hình phạt phải trở thành một lời cảnh tỉnh, giúp người ấy nhìn lại chính mình, hoán cải và trở về.
Cha Nam tóm lại bằng một câu khá mạnh:
“Phạt để cứu, chứ không phải để hủy diệt.”
Khi lề luật trở thành công cụ, Giáo hội sẽ mất đi mục đích
Cha Nam tiếp tục cảnh báo hai thái cực.
Một bên là nhân danh lề luật để gây chia rẽ hoặc áp đặt.
Bên kia là nhân danh tự do để phá bỏ kỷ cương.
Theo ngài, cả hai đều có thể khiến Giáo hội xa rời mục đích thực sự của Giáo luật.
Cha cho rằng mọi tiến trình pháp lý trong Giáo hội, dù đau đớn hay phức tạp đến đâu, cuối cùng vẫn phải hướng tới ba điều: làm sáng tỏ sự thật, chữa lành những đổ vỡ và đưa con người trở về với Thiên Chúa.
“Lề luật mà không có tình yêu là một sự bạo tàn”
Ở phần kết, Cha Nam đưa ra một cách diễn đạt đáng chú ý:
“Lề luật mà không có tình yêu là một sự bạo tàn; nhưng tình yêu mà không có lề luật sẽ dẫn đến sự hỗn loạn.”
Theo ngài, nguyên tắc “Salus animarum” chính là điểm cân bằng giữa công lý và lòng thương xót.
Một Giáo hội chỉ chú trọng đến kỷ luật mà quên mất con người sẽ trở nên khô cứng.
Ngược lại, một Giáo hội chỉ nói đến lòng thương xót nhưng không còn kỷ cương cũng sẽ mất đi trật tự cần thiết.
Bởi vậy, Cha Nam nhấn mạnh rằng “phần rỗi các linh hồn” phải là tiêu chuẩn cuối cùng để đánh giá mọi quyết định.
Lời cầu nguyện hướng về các Đấng Bản quyền và Giáo phận Vinh
Cuối bài, Cha Nam dành một phần dài để cầu nguyện.
Ngài cầu xin Chúa ban Thánh Thần Khôn Ngoan cho các Đấng Bản quyền, để các ngài biết “thực thi công lý trong lòng mến” và luôn lấy phần rỗi các linh hồn làm nguyên tắc tối thượng.
Cha cũng cầu nguyện cho những mục tử và những người đang gặp thử thách hoặc lỗi lầm, xin cho họ biết đối diện với sự thật và đón nhận việc sửa dạy như một phương thế chữa lành.
Đáng chú ý, Cha Nam còn trực tiếp cầu xin Đức Maria – Mẹ Giáo hội và Mẹ Giáo phận Vinh – nâng đỡ cộng đoàn, để tình yêu và lòng thương xót được đặt trên những tranh chấp và khác biệt.
Bài viết được ký:
Lm Antôn Đặng Hữu Nam
“Người anh em bị loại trừ”.
Nguồn: cgvst.com
