Trong phần mới của “Nhật ký về Tòa – Trại giam mới”, Lm Antôn Đặng Hữu Nam tiếp tục chất vấn tiến trình hình sự ngoại tư pháp tại Giáo phận Vinh. Ngài cho biết hồ sơ cáo buộc đối với mình gồm ba bộ, tổng cộng 137 trang A4, nhưng nhiều phần không có chữ ký và khi yêu cầu được gặp, đối chất trực tiếp với những người lập hồ sơ, ngài cho rằng yêu cầu này không được chấp thuận.
Kính thưa cộng đoàn, Lm Antôn Đặng Hữu Nam vừa tiếp tục công bố một phần mới trong “Nhật ký về Tòa – Trại giam mới”, lần này tập trung vào hai vấn đề mà ngài cho là đặc biệt nghiêm trọng: nguồn gốc của 137 trang hồ sơ cáo buộc và quyền được đối chất với những người đứng sau các nội dung ấy.
Bài viết mang tựa đề:
“Sự phá sản của công lý tố tụng: Khi bản cáo trạng 137 trang chỉ là thứ ‘án vô danh’ và phiên tòa không đối chất.”
Theo Cha Nam, hồ sơ được sử dụng trong tiến trình liên quan đến ngài gồm ba bộ, tổng cộng 137 trang A4 và được chia thành sáu phần.
Điều khiến Cha Nam đặc biệt phản ứng là vấn đề chữ ký và trách nhiệm đối với những nội dung trong hồ sơ.
>>> Xem bài viết trên trang Facebook cha Nam TẠI ĐÂY
137 trang nhưng ai chịu trách nhiệm?
Theo trình bày của Cha Nam, trong sáu phần của hồ sơ, chỉ có một phần dài 16 trang mang tên Lm Phaolô Trần Lâm, còn năm phần còn lại không có chữ ký xác nhận của người lập.
Từ đó, Cha Nam đặt một câu hỏi trực diện:
Ai là người chịu trách nhiệm về những cáo buộc trong các phần không ký tên?
Theo ngài, đây không phải một chi tiết hình thức nhỏ.
Nếu những nội dung này được sử dụng làm chứng cứ bất lợi đối với một linh mục trong tiến trình hình sự, Cha Nam cho rằng mình có quyền biết chúng do ai thu thập, ai lập thành hồ sơ và ai chịu trách nhiệm về độ chính xác của chúng.
Cha Nam dùng cụm từ rất mạnh là “án vô danh” để mô tả tình trạng mà ngài cho rằng mình đang phải đối diện.
Hồ sơ được thu thập từ năm 2010?
Một chi tiết khác được Cha Nam nhấn mạnh là thời gian.
Theo ngài, những tài liệu trong hồ sơ có nội dung được thu thập từ tận năm 2010.
Nếu đúng như lời Cha Nam trình bày, khoảng thời gian này kéo dài tới khoảng 16 năm.
Từ đó, ngài nghi vấn rằng việc tập hợp hồ sơ không thể chỉ là công việc trong một thời gian ngắn của người được chính thức giao nhiệm vụ trong tiến trình hiện tại.
Cha Nam đi xa hơn khi cho rằng có thể đã có nhiều người cùng tham gia thu thập tài liệu về mình trong thời gian dài.
Tuy nhiên, từ việc hồ sơ chứa tài liệu cũ chưa thể tự động kết luận rằng tồn tại một “mạng lưới mật báo” hay một kế hoạch có tổ chức. Đây vẫn là nghi vấn và cách lý giải do Cha Nam đưa ra.
Cha Nam hỏi: Lm Phaolô Trần Lâm là ai trong tiến trình?
Theo Cha Nam, một phần hồ sơ dài 16 trang có tên Lm Phaolô Trần Lâm.
Từ đây, ngài đặt ra hàng loạt câu hỏi:
Lm Phaolô Trần Lâm tham gia tiến trình với tư cách nào?
Ai bổ nhiệm?
Được bổ nhiệm vào thời điểm nào?
Và dựa trên thẩm quyền nào để lập phần hồ sơ liên quan đến Cha Nam?
Theo bài viết, Cha Nam cho rằng những câu hỏi này chưa được giải đáp rõ ràng trong buổi làm việc.
Đây trở thành một trong những điểm ngài yêu cầu phía có thẩm quyền phải làm sáng tỏ.
Người được giao nhiệm vụ điều tra lại không có mặt?
Cha Nam tiếp tục nhắc đến Nữ tu Têrêsa Nguyễn Thị Hồng Thiện, người mà ngài gọi là “Dự thẩm” được chính thức giao nhiệm vụ.
Theo Cha Nam, vị nữ tu này không có mặt trong buổi làm việc mà ngài đang kể lại.
Lm Phaolô Trần Lâm – người có tên ở phần hồ sơ 16 trang – cũng không hiện diện.
Từ đó, Cha Nam đặt vấn đề: nếu những người tham gia thu thập hoặc lập hồ sơ không có mặt thì ngài phải chất vấn ai về nguồn gốc và nội dung của những cáo buộc?
“Tại sao tôi không được đối chất?”
Đây có lẽ là câu hỏi mạnh nhất trong toàn bộ bài mới.
Theo Cha Nam, ngài đã yêu cầu được gặp trực tiếp những người lập hồ sơ hoặc đưa ra các cáo buộc để hỏi về nguồn gốc, chứng cứ và những nhận định bất lợi đối với mình.
Nhưng theo lời thuật của ngài, Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long yêu cầu mọi thắc mắc và phản biện phải được trình bày bằng văn bản để nộp lại.
Cha Nam cho rằng cách xử lý đó khiến mình không có cơ hội chất vấn trực tiếp những người có liên quan đến hồ sơ.
Ngài mô tả tình trạng ấy bằng một hình ảnh khá mạnh: phải “đối thoại với những bức tường” thông qua giấy tờ.
Giáo luật thực sự bảo đảm quyền gì cho người bị cáo buộc?
Ở điểm này cần phân biệt một chi tiết quan trọng.
Điều 1720 Bộ Giáo luật quy định rằng nếu tiến hành bằng sắc lệnh ngoại tư pháp, Đấng Bản quyền phải thông báo cho người bị cáo buộc về cáo buộc và chứng cứ, đồng thời cho họ cơ hội tự bào chữa. Sau đó, Đấng Bản quyền phải cùng hai trợ thẩm cân nhắc kỹ toàn bộ chứng cứ và các lập luận trước khi có thể ban hành sắc lệnh kết thúc tiến trình. Vatican
Như vậy, quyền tự vệ là yêu cầu rõ ràng của Giáo luật.
Tuy nhiên, chính Điều 1720 không quy định rằng người bị cáo buộc luôn phải được đối chất trực tiếp, mặt đối mặt, với từng người đã cung cấp thông tin hoặc từng người tham gia lập hồ sơ.
Điều này có nghĩa: việc Cha Nam yêu cầu đối chất có thể là một yêu cầu nhằm làm rõ chứng cứ, nhưng chưa thể chỉ từ việc không có đối chất trực tiếp mà kết luận toàn bộ tiến trình đương nhiên vô hiệu.
Năm phần không có chữ ký có làm hồ sơ “vô hiệu”?
Cha Nam cho rằng những phần không có chữ ký không thể được dùng làm chứng cứ hợp pháp và từ đó tuyên bố toàn bộ hồ sơ “vô hiệu”.
Đây là điểm cần thận trọng.
Giáo luật yêu cầu trong điều tra sơ bộ phải tìm hiểu sự kiện, hoàn cảnh và trách nhiệm của người bị tố cáo; sau đó, nếu chuyển sang tiến trình ngoại tư pháp, người bị cáo buộc phải được biết cáo buộc, chứng cứ và có cơ hội tự vệ. Vatican
Nhưng việc một tài liệu không có chữ ký ở từng phần không tự động đồng nghĩa toàn bộ hồ sơ vô hiệu.
Muốn đánh giá điều này cần biết mỗi phần là gì: bản tường trình, bản tổng hợp, tài liệu thu thập, bản sao, ghi chú nội bộ hay văn bản chính thức; ai lập hồ sơ và hồ sơ đó được xác nhận bằng cách nào trong toàn bộ tập án.
Vì vậy, điểm mạnh hơn trong chất vấn của Cha Nam không phải là tuyên bố ngay “137 trang đều vô hiệu”, mà là yêu cầu phía Giáo phận xác định rõ nguồn gốc và trách nhiệm đối với từng tài liệu được dùng bất lợi cho ngài.
137 trang nhưng quyền tự vệ được thực hiện thế nào?
Đặt tất cả những chi tiết trên cạnh nhau, câu hỏi lớn nhất không chỉ là hồ sơ dày bao nhiêu trang.
Vấn đề nằm ở cách 137 trang ấy được đưa vào tiến trình.
Cha Nam có được cung cấp đầy đủ nội dung chứng cứ hay không?
Ngài có đủ thời gian để xem xét và trả lời từng cáo buộc không?
Những tài liệu nào thực sự được dùng làm căn cứ?
Ai xác nhận nguồn gốc của chúng?
Và các phản biện bằng văn bản của Cha Nam sau đó được xem xét như thế nào?
Đó mới là những câu hỏi trực tiếp liên quan đến quyền tự vệ mà Điều 1720 yêu cầu phải được bảo đảm. Vatican
“Phiên tòa không đối chất” hay tiến trình ngoại tư pháp?
Một điểm khác cũng cần gọi cho chính xác.
Cha Nam nhiều lần sử dụng các cách nói như “phiên tòa”, “bị cáo”, “cáo trạng”.
Nhưng tiến trình mà ngài đang đề cập được mô tả là tiến trình hình sự ngoại tư pháp, tức thủ tục hành chính hình sự theo Điều 1720, chứ không phải một phiên tòa hình sự tư pháp theo nghĩa thông thường.
Chính vì vậy, thủ tục không nhất thiết vận hành giống một phiên xét xử có công tố viên, nhân chứng đứng trước tòa và đối chất trực tiếp.
Tuy nhiên, việc đây là thủ tục ngoại tư pháp cũng không làm mất quyền tự vệ của người bị cáo buộc. Giáo luật vẫn yêu cầu phải thông báo cáo buộc, chứng cứ và dành cho đương sự cơ hội thực sự để tự bào chữa. Vatican
Từ “137 trang” đến câu hỏi về tính minh bạch
Nếu bỏ qua những từ ngữ gay gắt trong bài của Cha Nam, vấn đề cốt lõi có thể thu lại rất đơn giản:
Một hồ sơ 137 trang được dùng để xem xét trách nhiệm của một linh mục thì người bị cáo buộc có quyền biết rõ nguồn gốc, nội dung và giá trị của những chứng cứ bất lợi đối với mình đến đâu?
Cha Nam cho rằng những gì ngài nhận được chưa đáp ứng được yêu cầu đó.
Ngài đặc biệt phản đối tình trạng mà theo lời mình là có những phần hồ sơ không xác định rõ người chịu trách nhiệm, trong khi những người liên quan lại không hiện diện để ngài đặt câu hỏi trực tiếp.
Những phần gần đây của “Nhật ký về Tòa – Trại giam mới” liên tục chuyển từ vấn đề này sang vấn đề khác: bảo mật, nguồn tài liệu, truyền thông, điều luật được viện dẫn, vai trò của những người tham gia và giờ đây là 137 trang hồ sơ cùng quyền đối chất.
Bài mới lần này cho thấy Cha Nam đang tập trung ngày càng nhiều vào một câu hỏi nền tảng:
Ngài đã thực sự có một cơ hội đầy đủ để biết, kiểm tra và phản bác những chứng cứ chống lại mình hay chưa?
Đây cũng là điểm đáng chú ý nhất nếu tiếp tục theo dõi những tài liệu mà Cha Nam cho biết sẽ còn được công bố.
Bài được ký:
Lm Antôn Đặng Hữu Nam
(Người anh em bị loại trừ)
Nguồn: cgvst.com
