Trong đoạn trao đổi mới được Cha JB Lê Ngọc Dũng công bố, Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long lần đầu kể khá cụ thể về một cuộc gặp ít được biết đến: Cha Antôn Đặng Hữu Nam từng cùng một số linh mục đến gặp ngài, nói lời xin lỗi và sau đó hai người đã bắt tay nhau. Tuy nhiên, theo lời Đức cha, cuộc gặp ấy vẫn chưa đủ để giải quyết câu chuyện về vạ huyền chức và những bất đồng kéo dài giữa hai bên.
Kính thưa cộng đoàn, trong cuộc trao đổi mới đây giữa Cha JB Lê Ngọc Dũng và Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long về vụ Cha Antôn Đặng Hữu Nam, có một chi tiết khá bất ngờ nhưng dễ bị bỏ qua giữa rất nhiều nội dung liên quan đến Tòa Thánh, Giáo luật và án huyền chức.
Theo lời Đức cha Anphong, đã từng có một lần Cha Nam cùng khoảng bốn, năm linh mục đến gặp ngài để xin Đức cha tha lỗi.
Bản ghi âm không cho biết chính xác cuộc gặp này diễn ra vào ngày nào. Vì vậy, hiện chưa nên gắn sự kiện với một mốc thời gian cụ thể nếu chưa có thêm tài liệu.
Cha Nam được một số linh mục đưa tới gặp Đức cha
Đức cha Anphong kể rằng trước đó, Cha Nam đã nhờ một số linh mục cùng đi tới gặp ngài.
Một linh mục đại diện cho nhóm nói với Đức cha rằng họ đưa Cha Nam sang để xin Đức cha tha lỗi cho Cha Nam.
Sau đó, theo lời Đức cha, Cha Nam đứng dậy và nói đại ý rằng mình biết đã làm Đức cha buồn và đến để xin lỗi.
Đây là chi tiết đáng chú ý bởi trong những năm qua, hình ảnh được công chúng nhìn thấy chủ yếu là những bất đồng, tâm thư, cáo buộc và phản bác giữa hai phía.
Nhưng lời kể mới cho thấy đã từng có một thời điểm hai người ngồi lại trực tiếp với nhau.
Đức cha Anphong: “Vì cha xin lỗi thì tôi tha ngay”
Theo Đức cha Anphong, khi vừa nghe Cha Nam nói lời xin lỗi, ngài đã đáp lại ngay.
Đức cha kể:
“Vì cha xin lỗi thì tôi tha ngay.”
Sau đó ngài viện dẫn lời Chúa về việc tha thứ “không phải bảy lần mà tới bảy mươi lần bảy”, rồi nói mình đã chủ động đưa tay ra bắt tay Cha Nam để thể hiện sự sẵn sàng tha thứ.
Như vậy, theo lời kể của Đức cha:
Cha Nam từng nói lời xin lỗi, Đức cha Anphong nói mình tha và hai người đã bắt tay nhau.
Đây có lẽ là một trong những khoảnh khắc gần với hòa giải nhất giữa hai người được chính Đức cha công khai kể lại cho đến nay.
Nhưng “tha lỗi” lúc ấy chưa đồng nghĩa “tha vạ”
Câu chuyện không dừng ở cái bắt tay.
Sau đó, Đức cha Anphong hỏi những linh mục đi cùng xem còn điều gì nữa không.
Theo lời kể, Đức cha hiểu rằng mục đích sâu hơn của cuộc gặp có thể không chỉ là xin lỗi cá nhân, mà còn hướng tới việc xin gỡ vạ huyền chức cho Cha Nam.
Đức cha nói mình sẵn sàng làm điều đó, thậm chí có thể ký giải vạ rất sớm, nhưng lúc ấy ngài đặt ra một điều kiện:
Cha Nam phải cho thấy mình thực sự sám hối và sửa lỗi.
Đức cha nói:
“Tôi sẵn sàng tha vạ cho Cha Nam ngay.”
Nhưng ngay sau đó, ngài nhấn mạnh rằng điều mình muốn thấy không chỉ là một lời xin lỗi, mà là sự thay đổi thực sự.
Điểm này giúp phân biệt hai chuyện:
tha thứ giữa hai con người
và
tha một hình phạt Giáo luật.
Theo cách Đức cha trình bày, ngài có thể tha lỗi cá nhân ngay khi Cha Nam xin lỗi, nhưng lúc đó vẫn muốn thấy sự sám hối và sửa đổi trước khi tiến tới việc gỡ vạ.
“Sung sướng gì mà tôi ra vạ cho anh em tôi”
Chính trong phần kể lại cuộc gặp này, Đức cha Anphong còn nói câu mà ngài đã dùng để diễn tả thái độ của mình đối với hình phạt:
“Sung sướng gì mà tôi ra vạ cho anh em tôi.”
Theo Đức cha, nếu Cha Nam cho thấy sự sám hối và sửa đổi, ngài sẵn sàng giải vạ.
Nhưng câu chuyện sau đó lại đi theo một hướng khác.
Sau này Đức cha lại quyết định tha vạ dù cho rằng Cha Nam chưa sửa đổi đầy đủ
Đây là phần rất đáng chú ý nếu đặt cạnh câu chuyện xin lỗi vừa kể.
Đức cha nói rằng sau đó ngài tiếp tục suy nghĩ.
Theo ngài, nếu chỉ chờ Cha Nam nhận lỗi, sửa lỗi rồi mới tha thì đó vẫn là cách tha thứ thông thường giữa con người với nhau.
Đức cha kể mình đã suy nghĩ tới hình ảnh Chúa Giêsu chết thay cho con người ngay khi con người còn là tội nhân, rồi quyết định đi xa hơn.
Ngài nói mình đã đơn phương quyết định tha vạ cho Cha Nam, không chờ một cuộc thương lượng hay một thỏa thuận giữa hai bên.
Đức cha gọi quyết định ấy là một sự “tha vạ vô điều kiện” theo nghĩa Cha Nam không phải hoàn tất việc nhận lỗi, sửa lỗi trước rồi ngài mới ký sắc lệnh.
Một điểm cần làm rõ: Đức cha kể Cha Nam từng xin lỗi, nhưng sau đó lại nói “chưa xin lỗi”
Trong chính cuộc trao đổi này xuất hiện một chi tiết cần được đọc cẩn thận.
Một mặt, Đức cha kể rõ về lần Cha Nam đến gặp, nói lời xin lỗi và hai người bắt tay.
Nhưng khi giải thích quyết định tha vạ sau này, Đức cha lại nói mình đã quyết định tha kể cả khi Cha Nam “chưa xin lỗi, chưa sửa lỗi” theo điều ngài mong đợi.
Bản ghi âm không giải thích đầy đủ sự khác biệt này.
Có thể Đức cha muốn phân biệt giữa một lời xin lỗi trong cuộc gặp trước đó với việc nhìn nhận đầy đủ những sai phạm và sửa chữa cụ thể mà ngài cho là cần thiết để gỡ vạ.
Nhưng đó chỉ là một cách hiểu từ ngữ cảnh; bản thân cuộc phỏng vấn không giải thích chi tiết hơn.
Vì vậy, không nên từ câu chuyện này kết luận rằng mọi bất đồng giữa hai người đã từng được giải quyết hoàn toàn.
Thực tế, rõ ràng chúng chưa được giải quyết.
Sau khi tha vạ, Đức cha vẫn yêu cầu một điều cho tương lai
Đức cha Anphong giải thích thêm rằng việc tha vạ không có nghĩa Cha Nam được tiếp tục mọi hành vi trước đó.
Theo ngài, Cha Nam không phải chấm dứt những nội dung bị xem là công kích trước rồi mới được tha vạ.
Đức cha nói mình đã tha trước.
Nhưng sau khi tha, ngài yêu cầu Cha Nam từ đó về sau phải chấm dứt việc đưa lên mạng những nội dung mà phía Đức cha xem là công kích chính ngài và những người thuộc Giáo phận Vinh.
Đây là chi tiết rất quan trọng.
Bởi nó cho thấy cách Đức cha Anphong mô tả quyết định cuối năm 2025 là:
tha trước – mong sự thay đổi sau.
Theo Đức cha, chính kỳ vọng ấy về sau không được thực hiện như ngài mong muốn.
Ngài nhắc tới những nội dung mới của Cha Nam trên mạng xã hội mà mình xem là tiếp tục công kích, và đây là một phần của câu chuyện dẫn tới tiến trình mới trong năm 2026.
Một cái bắt tay đã có, nhưng hòa giải vẫn không thành
Có lẽ đây là điều đáng suy nghĩ nhất trong câu chuyện.
Hai người đã từng gặp nhau.
Theo lời Đức cha, Cha Nam đã từng nói lời xin lỗi.
Đức cha đã nói mình tha.
Hai người đã từng bắt tay nhau.
Và vài năm sau, Đức cha còn thực sự ký sắc lệnh tha vạ cho Cha Nam.
Thế nhưng đến ngày 8/9/2026, hai người lại đứng ở một vị trí rất xa nhau: Cha Nam một lần nữa bị tái phạt vạ huyền chức toàn phần.
Điều đó cho thấy trong một vụ việc kéo dài nhiều năm, một lời xin lỗi hay một cái bắt tay có thể mở cánh cửa hòa giải nhưng chưa chắc đủ để giải quyết những bất đồng sâu hơn.
Vậy cuộc gặp ấy thất bại ở đâu?
Từ lời kể của Đức cha Anphong, có vẻ điểm khác biệt nằm ở việc hai bên chưa đạt tới cùng một cách hiểu về sai phạm và sự sửa đổi.
Đức cha nói mình muốn thấy Cha Nam:
sám hối,
nhận lỗi,
sửa lỗi,
và về sau chấm dứt những nội dung mà ngài xác định là công kích.
Trong khi những năm tiếp theo cho thấy Cha Nam vẫn tiếp tục bảo vệ nhiều lập trường của mình, bởi ngài cho rằng những điều mình nói là sự thật và cần được làm sáng tỏ.
Đó là lý do một câu:
“Con xin lỗi Đức cha”
và một cái bắt tay vẫn chưa đủ để chấm dứt một cuộc xung đột kéo dài.
Một chi tiết đáng nhớ giữa rất nhiều tranh cãi
Hiện nay, dư luận dễ chỉ nhớ đến:
Cha Nam bị huyền chức.
Đức cha Anphong ký sắc lệnh.
Hai bên bất đồng.
Nhưng đoạn ghi âm mới công bố cho thấy đã từng có một khoảnh khắc rất khác:
Cha Nam đến gặp Đức cha Anphong, nói lời xin lỗi; Đức cha nói mình tha và đưa tay bắt tay ngài.
Đây là lời kể từ chính Đức cha Anphong; hiện bài viết chưa có phần thuật lại độc lập từ Cha Nam về cuộc gặp này.
Nhưng nếu lời kể ấy được đặt đúng bối cảnh, nó cho thấy quan hệ giữa hai người không phải từ đầu đến cuối chỉ gồm đối đầu.
Đã từng có một cánh cửa được mở.
Đã từng có một cái bắt tay.
Vấn đề là sau cái bắt tay ấy, hai người vẫn không thể đi tới cùng một cách hiểu về những điều cần sửa chữa để cuộc hòa giải trở thành lâu dài.
Và có lẽ đây cũng là một trong những chi tiết khiến vụ Cha Antôn Đặng Hữu Nam trở nên phức tạp hơn rất nhiều so với cách chia đơn giản thành một bên đúng và một bên sai.
Nguồn: cgvst.com
