Trong bài mới thuộc loạt “Nhật ký về Tòa – Trại giam mới”, Lm Antôn Đặng Hữu Nam tiếp tục nói về hồ sơ liên quan đến mình tại Giáo phận Vinh, lần này đặt trọng tâm vào ba vấn đề: công lý, đức ái và quyền bính thừa tác. Ngài đặc biệt nhấn mạnh rằng sự vâng phục trong Giáo hội không đồng nghĩa với im lặng trước những điều cần được làm sáng tỏ.
Kính thưa cộng đoàn, Lm Antôn Đặng Hữu Nam vừa tiếp tục loạt bài “Nhật ký về Tòa – Trại giam mới” với bài viết mang tựa đề:
“Tình yêu trong sự thật: Khi công lý Giáo hội cần bước ra khỏi bóng tối hình thức”.
Trong bài, Cha Nam tiếp tục nhìn lại vụ việc liên quan đến mình dưới góc độ Giáo luật và đời sống Giáo hội, đồng thời đặt câu hỏi liệu một tiến trình pháp lý có thực sự phục vụ công lý nếu chỉ dừng lại ở việc hoàn tất thủ tục mà chưa giải tỏa được những nghi vấn căn bản.
Theo Cha Nam, điều cần được đặt lên bàn cân không chỉ là luật lệ, mà còn là ba giá trị: công lý, đức ái và cách thức sử dụng quyền bính trong Giáo hội.
>>> Xem bài viết: NHẬT KÝ VỀ TOÀ – TRẠI GIAM MỚI
“Công lý không thể tách rời sự minh bạch”
Điểm đầu tiên Cha Nam đề cập là mục đích của Giáo luật.
Ngài nhắc lại nguyên tắc “salus animarum” – phần rỗi các linh hồn – và cho rằng luật trong Giáo hội không được biến thành công cụ để áp đặt hay đơn thuần trừng phạt.
Từ đó, Cha Nam tiếp tục đặt vấn đề về tiến trình ngoại tư pháp liên quan đến mình.
Theo cách nhìn của ngài, khi Đấng Bản quyền đồng thời giữ vai trò rất lớn trong việc thiết lập và quyết định tiến trình, yêu cầu về sự minh bạch và công bằng càng trở nên quan trọng.
Cha Nam cho rằng nếu một thủ tục chỉ nhằm hợp thức hóa những quyết định vốn đã tồn tại từ nhiều năm trước, thì vấn đề không còn nằm ở việc “đúng quy trình” trên giấy tờ, mà ở chính mục đích của tiến trình ấy.
Đây là lập luận và nhận định của riêng Cha Nam trong bài viết.
“Vâng phục không phải là sự câm lặng”
Đây có lẽ là phần đáng chú ý nhất.
Cha Nam cho rằng trong đời sống Giáo hội, hai chữ “vâng phục” và “hiệp thông” đôi khi có thể bị hiểu theo hướng người ở dưới chỉ có nhiệm vụ im lặng và chấp nhận.
Ngài phản đối cách hiểu đó.
Theo Cha Nam, sự vâng phục của một linh mục hay một Kitô hữu không đồng nghĩa với việc từ bỏ lương tâm hoặc không được phép đặt câu hỏi khi còn những điều chưa rõ.
Ngài viện dẫn tư tưởng của Thánh Tôma Aquinô để nhấn mạnh rằng trong những hoàn cảnh nghiêm trọng, người ở dưới vẫn có thể có trách nhiệm lên tiếng với người có thẩm quyền.
Từ đó, Cha Nam cho rằng sự hiệp thông chỉ bền vững khi được xây dựng trên sự thật và những nghi vấn được giải quyết rõ ràng, thay vì chỉ yêu cầu mọi người giữ im lặng.
Cha Nam tiếp tục nhắc đến hơn sáu năm của vụ việc
Bài viết một lần nữa quay trở lại khoảng thời gian mà Cha Nam cho rằng vụ việc của mình đã kéo dài hơn sáu năm.
Theo ngài, việc một hồ sơ kéo dài mà chưa giải quyết được những tranh luận tận gốc có thể làm tổn thương không chỉ cá nhân người liên quan mà cả sự hiệp thông của cộng đoàn.
Cha Nam đặt vấn đề rằng một tiến trình mới nếu chỉ giải quyết phần thủ tục hiện tại mà không trả lời những câu hỏi trước đó sẽ khó tạo được sự thuyết phục.
Ngài mong muốn, theo cách trình bày của mình, một sự xem xét thực chất hơn thay vì chỉ dừng ở các văn bản hành chính.
“Quyền bính là để phục vụ, không phải để tự vệ”
Một nội dung khác khá mạnh trong bài là cách Cha Nam nói về quyền bính trong Giáo hội.
Ngài nhắc đến những cảnh báo của Đức Giáo hoàng Phanxicô về “clericalism” – giáo sĩ trị – và cho rằng quyền bính có thể bị lệch khỏi mục đích ban đầu nếu trở thành phương tiện bảo vệ vị thế hoặc thể diện.
Theo Cha Nam, Đức Kitô trao quyền cho các mục tử để phục vụ đàn chiên, chứ không phải để tạo khoảng cách với những người đang đau khổ hoặc bất đồng.
Vì vậy, ngài đặt câu hỏi liệu những tiến trình pháp lý có còn giữ được tinh thần mục vụ nếu người trong cuộc chỉ cảm nhận thấy chế tài mà không thấy sự đối thoại và chữa lành.
Một lần nữa, đây là nhận định của Cha Nam, không phải kết luận độc lập về động cơ của những người có thẩm quyền tại Giáo phận Vinh.
“Vụ Cha Nam không chỉ là câu chuyện của một cá nhân”
Ở phần kết, Cha Nam mở rộng vấn đề ra khỏi trường hợp của chính mình.
Ngài cho rằng cách Giáo hội xử lý một vụ việc nội bộ cũng là một “bài trắc nghiệm” về công lý, lòng can đảm nhìn nhận sự thật và cách thi hành quyền bính.
Theo Cha Nam, một Giáo hội không nên sợ việc thừa nhận những giới hạn hoặc sai lầm nếu thực sự có, bởi chỉ khi sự thật được đưa ra ánh sáng thì lời kêu gọi hiệp thông mới có sức thuyết phục.
Ngài viết:
“Chỉ khi nào công lý được thực thi trong ánh sáng… khi đó, lời kêu gọi hiệp thông mới thực sự có sức nặng hoán cải.”
“Xin trả công lý về nơi ánh sáng”
Bài viết kết thúc bằng một bài thơ mang nhiều hình ảnh về Giáo luật, quyền bính và sự thật.
Trong đó, Cha Nam viết:
“‘Vâng phục’ đâu là cúi đầu câm lặng
Khi Thân Thể Ngài rướm máu vì đau
Sự thật trong tình yêu luôn thắp sáng
Dẫu bước chân đi, gai nhọn cắm sâu.”
Và ở những câu cuối:
“Xin trả công lý về nơi ánh sáng
Không màn che, không thủ tục giả hình
Để tiếng chuông nhà thờ đêm thanh vắng
Thực sự mang về, giai điệu của bình an!”
Bài được ký:
Lm Antôn Đặng Hữu Nam.
Nguồn: cgvst.com
